An toàn khi di chuyển

Kính mũ bảo hiểm tối màu ban đêm: mốc 50% ánh sáng, nhãn ban ngày và kính xước

Minh họa so sánh kính mũ bảo hiểm trong và tối màu trong điều kiện ban đêm.

Kính mũ bảo hiểm tối màu ban đêm nên tránh: cơ quan giao thông New Zealand (NZTA) dặn không bao giờ đeo kính che mặt, kính bảo hộ hay kính mắt tối màu vào ban đêm vì người lái phải nhìn rõ, còn trang hướng dẫn của chính phủ Anh nói kính ghi “Daytime Use Only” (chỉ dùng ban ngày) chỉ nên dùng ban ngày và kính truyền dưới 50% ánh sáng nhìn thấy không đạt các tiêu chuẩn mà trang nêu. Kính bị xước cũng nên thay ngay vì có thể làm lóa khi gặp đèn pha xe ngược chiều, theo SHARP, trang của Bộ Giao thông Anh. Đây là khuyến cáo của cơ quan nước ngoài, không phải quy tắc của Việt Nam; phần áp dụng cho người đi xe máy ở Hà Nội là gợi ý của người viết.

Bài dành cho người dùng mũ có kính che mặt hoặc kính bảo hộ. Mũ nửa đầu thường không có kính, nên các nguồn dưới đây không áp dụng cho loại mũ đó. Các trang gov.uk, Ontario và HART được đọc ngày 22/10/2026; trang của NZTA và SHARP đọc ngày 19/10/2026. Trang gov.uk ghi cập nhật ngày 22/7/2025. Hãy mở lại trang gốc khi cần, vì tiêu chuẩn và hướng dẫn có thể được sửa.

Kính mũ bảo hiểm tối màu ban đêm: vì sao các nguồn khuyên không dùng

Mục lục bài viết
  1. Kính mũ bảo hiểm tối màu ban đêm: vì sao các nguồn khuyên không dùng
  2. Mốc 50% ánh sáng và nhãn Daytime Use Only theo hướng dẫn của chính phủ Anh
  3. Kính xước, bẩn và mờ hơi nước: những chuyện làm khó nhìn ngay cả với kính trong
  4. Chuyến đi từ chiều sang tối: gợi ý của người viết
  5. Danh sách kiểm tra khi chọn hoặc kiểm tra kính
  6. Những điều các nguồn không nói
  7. Nguồn tham khảo

Trang “Wearing the right gear” của NZTA, nằm trong sổ tay dành cho người đi xe máy, nêu một câu rất ngắn và rõ: không bao giờ đeo kính che mặt, kính bảo hộ hay kính mắt tối màu vào ban đêm, vì bạn phải nhìn thấy rõ. Câu này không kèm điều kiện, không nói “trừ khi” hay “tùy loại”, và nó áp dụng cho cả ba thứ: kính che mặt gắn với mũ, kính bảo hộ đeo riêng và kính mắt thông thường.

Lý do mà NZTA đưa ra là nhu cầu nhìn rõ. Người viết bổ sung phần suy luận: ban đêm ánh sáng đã yếu, đèn đường và đèn xe là những nguồn sáng chính, và kính tối màu làm giảm thêm lượng ánh sáng đi vào mắt, nên các vật mờ như người đi bộ áo tối, ổ gà hay vạch kẻ đường khó nhận ra hơn. Đây là suy luận từ lý do mà NZTA nêu, không phải số đo.

Trang gov.uk của chính phủ Anh đi đến cùng một hướng bằng cách khác. Thay vì cấm “tối màu” nói chung, trang đặt ra hai điều: kính có nhãn “Daytime Use Only” hoặc ký hiệu cùng nghĩa chỉ nên dùng ban ngày, và kính truyền dưới 50% ánh sáng nhìn thấy không đạt các tiêu chuẩn đã nêu. Hai điều này được nói rõ hơn ở phần sau.

Một điểm nên đọc kỹ: cả NZTA lẫn gov.uk nói về ban đêm hoặc về mức tối của kính, không nói về một loại kính cụ thể nào. Các nguồn đã đọc không nhắc đến kính đổi màu theo ánh sáng, nên bài này không kết luận loại đó an toàn hay không an toàn ban đêm. Nếu kính của bạn thuộc loại đặc biệt, hãy xem ghi chú trên kính hoặc hỏi nhà sản xuất kính.

Mốc 50% ánh sáng và nhãn Daytime Use Only theo hướng dẫn của chính phủ Anh

Trang gov.uk có tên “Motorcycle helmets, visors and goggles”, ghi cập nhật 22/7/2025, tự giới thiệu là hướng dẫn chung về các yêu cầu pháp lý ở Anh (Great Britain) đối với mũ, kính che mặt và kính bảo hộ. Với kính che mặt, trang nêu hai nhóm tiêu chuẩn: tiêu chuẩn của Anh (British Standard BS 4110:1979, các cấp X, XA, YA hoặc ZA, kèm dấu Kitemark) và sự phê duyệt theo quy chuẩn UNECE số 22 bản 22.05 hoặc 22.06. Bài này không đi vào tiêu chuẩn của Anh và chỉ giữ lại những gì người dùng có thể tự nhìn thấy trên kính.

Điều bạn có thể thấy trên hoặc về kínhTrang gov.uk nói gìCách đọc cho người dùng
Dấu E của UN và số phê duyệtVới kính che mặt có phê duyệt UNECE 22.05 hoặc 22.06, kính được đánh dấu E của UN và hai chữ số đầu của số phê duyệt là 05 hoặc 06Là một cách nhận biết kính theo chuẩn UN; kính theo tiêu chuẩn BS 4110 được đánh dấu khác, gồm số tiêu chuẩn, cấp và dấu Kitemark
Nhãn “Daytime Use Only” hoặc ký hiệu cùng nghĩaKính có nhãn này chỉ nên dùng ban ngàyKhông dùng ban đêm; trang có hình ví dụ ký hiệu, bài này không mô tả lại vì chỉ đọc được phần chữ
Kính truyền dưới 50% ánh sáng nhìn thấyKhông đạt đầy đủ bất kỳ tiêu chuẩn nào ở trên và, theo cách trang diễn đạt, không thể dùng hợp pháp trên đường ở AnhLà mốc cho thấy kính quá tối; người dùng khó tự đo, nên cần thông tin từ nhà sản xuất

Hai lưu ý để không hiểu sai bảng trên. Thứ nhất, cụm “không thể dùng hợp pháp trên đường” là cách trang viết cho nước Anh. Bài này chưa đọc nguồn nào của Việt Nam về kính mũ, nên không nói điều gì về quy chuẩn ở Việt Nam, và người đọc không nên coi mốc 50% là quy tắc Việt Nam. Thứ hai, trang không hướng dẫn cách tự đo phần trăm ánh sáng của kính. Người viết cho rằng một kính trông sẫm màu bằng mắt thường chưa chắc là kính dưới 50%, và ngược lại, vì vậy chỉ nên dựa vào thông tin ghi trên kính hoặc của nhà sản xuất chứ không đoán bằng cảm giác.

NZTA, trong danh sách tiêu chuẩn mũ được chấp nhận, cũng nêu quy chuẩn UN/ECE số 22 về mũ bảo hiểm và kính che mặt cho người đi xe máy, xe gắn máy. Như vậy có hai nguồn nước ngoài cùng nhắc đến quy chuẩn này, dù chỉ gov.uk giải thích cách nhận biết dấu E.

Kính xước, bẩn và mờ hơi nước: những chuyện làm khó nhìn ngay cả với kính trong

Ban đêm, kính trong vẫn có thể gây khó nhìn nếu có vấn đề riêng của nó. Các nguồn nêu bốn tình huống.

Kính xước. SHARP viết rằng nếu kính bị xước thì nên thay ngay, vì kính xước có thể gây lóa khi có đèn pha của xe khác chiếu tới. Quy tắc đường bộ của Anh (Rule 84) nói kính bảo vệ mắt bị xước hoặc không vừa có thể hạn chế tầm nhìn, nhất là dưới nắng gắt và vào ban đêm. Hai bài về vệ sinh và bảo quản mũ bảo hiểm và mũ bị rơi hoặc va đập trên trang này đã đề cập các ý của SHARP về kính xước, nên bài này không nhắc lại chi tiết.

Kính bẩn. SHARP gọi kính sạch, chất lượng tốt là trang bị thiết yếu của người đi xe máy, và nói rằng xác côn trùng hay bụi bẩn làm giảm thị lực. Rule 83 dặn kiểm tra kính mũ sạch và còn tốt trước mỗi chuyến đi. Ban đêm, một lớp bẩn có thể tán ánh đèn từ xe ngược chiều thành vệt sáng; đây là suy luận của người viết, gần với ý của SHARP về kính xước, chưa có nguồn nào nói riêng.

Kính mờ hơi nước. NZTA nêu điều kiện kính che mặt phải cho không khí lưu thông để không bị mờ. Sổ tay của tỉnh Ontario (Canada), trong mục thời tiết lạnh, nói rằng kính che mặt sẽ mờ nhiều hơn khi trời lạnh. Các nguồn không nêu cách chống mờ bằng sản phẩm hay mẹo nào, và bài này cũng không khuyến nghị, vì chưa đọc nguồn nào xác nhận.

Trời mưa. HART (chương trình huấn luyện lái xe máy của Honda Úc) viết rằng giữ kính sạch giúp nước mưa tụ thành giọt và dễ trôi đi. Điều này nói về mưa chứ không riêng ban đêm, nhưng ban đêm có mưa là lúc nhiều khó khăn về tầm nhìn cộng lại.

Nếu kính bị lem hoặc bẩn trong lúc đang chạy, NZTA hướng dẫn tấp vào lề lau khi đã an toàn. Nếu kính nứt, NZTA nói nên thay sớm nhất có thể. Cả hai điều này đều là hướng dẫn chung, không chỉ cho ban đêm.

Chuyến đi từ chiều sang tối: gợi ý của người viết

Phần này là suy luận của người viết dựa trên ba mốc ở trên, không phải lời của nguồn.

  1. Mang một kính trong khi chuyến đi kéo dài đến tối. Nếu bạn dùng kính tối màu hoặc kính râm để chống nắng buổi chiều, hãy có sẵn kính trong để thay. NZTA nói rõ không dùng kính tối ban đêm, nhưng không nói thời điểm nào gọi là “đêm”. Người viết nghĩ nên đổi trước khi ánh sáng yếu hẳn, vì ánh sáng giảm dần nên khó biết lúc nào kính bắt đầu quá tối.
  2. Đổi kính ở chỗ dừng an toàn. Đừng vừa chạy vừa tháo, lắp hay thay kính. Tấp vào lề, ở chỗ không cản đường, như NZTA đã nói với trường hợp lau kính.
  3. Không chồng nhiều lớp tối. Nếu bạn đang đeo kính râm dưới một kính che mặt tối màu, hai lớp tối chồng lên nhau làm ánh sáng giảm thêm. Người viết khuyên tháo cả hai khi trời tối. NZTA lưu ý kính che mặt nên đủ chỗ cho kính mắt hoặc kính râm nếu cần, nhưng nguồn không nói về đeo cùng lúc với kính tối.
  4. Xác định kính nào là kính ban ngày. Nếu kính của bạn có nhãn “Daytime Use Only” hoặc ký hiệu tương đương, hãy để nó dành cho ban ngày. Nếu không rõ nhãn, hỏi nơi bán hoặc nhà sản xuất.
  5. Khi đã bị lóa bởi đèn pha ngược chiều. Cách giữ tầm nhìn khi đó đã có trong bài về đi xe máy ban đêm và chói đèn pha xe ngược chiều; bài đó cũng ghi các lời khuyên của công an và nói rõ phần nào là suy luận cho xe máy.

Danh sách kiểm tra khi chọn hoặc kiểm tra kính

  1. Tìm nhãn hoặc dấu in trên kính hoặc trên mũ: dấu E của UN và số phê duyệt, hoặc nhãn “Daytime Use Only”. Nếu không thấy gì, hỏi nơi bán.
  2. Soi kính dưới một nguồn sáng mạnh, như đèn pin, để tìm vết xước; vết xước nhỏ ban ngày khó thấy có thể hiện rõ khi có đèn chiếu vào. Đây là cách kiểm tra do người viết gợi ý.
  3. Kiểm tra kính sạch ở cả mặt trong và mặt ngoài, theo Rule 83.
  4. Xem kính có cho không khí lưu thông không, theo NZTA, và xem trạng thái các lỗ thông gió trên mũ.
  5. Giữ một kính trong dự phòng nếu bạn thường đi từ chiều đến tối.
  6. Nếu bạn thuê hoặc mượn mũ có kính, kiểm tra kính có xước, bẩn hoặc không có nhãn rõ ràng không trước khi chạy, và nói ngay nếu thấy không ổn.

Những điều các nguồn không nói

  • Không nguồn nào đã đọc nói về tiêu chuẩn kính mũ ở Việt Nam, nên bài không có nội dung về quy chuẩn Việt Nam và không nói mũ hay kính ở Việt Nam đạt hay không đạt.
  • Không có hướng dẫn cách tự đo phần trăm ánh sáng truyền qua của một chiếc kính.
  • Không nguồn nào nói về kính đổi màu theo ánh sáng, về sản phẩm hay mẹo chống mờ hơi nước, hoặc về nhãn hiệu kính cụ thể.
  • NZTA nói “ban đêm” mà không đặt giờ; gov.uk nói “ban ngày” mà không định nghĩa giờ cụ thể.
  • Số 50%, nhãn “Daytime Use Only”, dấu E và số 05 hoặc 06 là nội dung trang của chính phủ Anh, không phải quy tắc của Việt Nam.

Nguồn tham khảo

Chia sẻ Facebook Zalo

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *