Có rất nhiều người rơi vào đúng nhóm này: sinh viên thực tập một học kỳ, người về nước thăm nhà ba tháng, chuyên viên công tác dài hạn, cặp vợ chồng du lịch chậm rãi qua Hà Nội. Thời gian ở lại vừa quá dài để thuê ngày như khách du lịch ba hôm bốn ngày, vừa ngắn đủ để ngại mua hẳn một chiếc xe rồi lo cách bán. Nếu bạn đang ở nhóm này, bài viết sẽ giúp bạn tính rõ bài toán tiền của cả hai hướng, chỉ ra những khoản chi ẩn mà ít người nhắc, và khuyến nghị theo từng tình huống cụ thể chứ không phải một lời khuyên chung chung.
Ghi nhanh bài toán chi phí của hai bên
Trước đã nói về cảm giác, hãy nói về tiền. Con số dưới đây dùng cho nhóm xe phổ thông được thuê và bán nhiều nhất ở Hà Nội: các dòng xe số như Wave Alpha, Blade, Sirius và nhóm xe ga nhỏ như Vision. Giá thuê xe máy ở Hà Nội hiện nay tính theo ngày rơi vào khoảng một trăm đến hai trăm nghìn một ngày tùy xe, thuê cả tuần thì còn khoảng một trăm nghìn một ngày, còn thuê theo tháng được tính từ khoảng bốn mươi đến năm mươi nghìn một ngày, tức khoảng một triệu hai đến một triệu rưỡi tiền thuê mỗi tháng, đã kèm mũ bảo hiểm và một lít xăng chào mời ở nhiều tiệm.
Bên mua, một chiếc xe số cũ đời 2015 đến 2020 chạy tốt, giấy tờ gọn gàng đang được rao quanh chín đến mười bốn triệu đồng tùy đời và tình trạng. Nhóm xe ga cũ cao hơn, và càng lên xe ga lớn thì giá càng đội. Khi mua, bạn phải tính thêm ba khoản thủ tục: lệ phí trước bạ tính theo một phần trăm giá trị xe còn lại theo bảng giá của cơ quan thuế, lệ phí cấp đổi giấy đăng ký kèm biển số vào khoảng một trăm nghìn đồng nếu xe phải đổi sang biển định danh, và bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc vài chục nghìn một năm.
Bán lại trước khi rời Hà Nội, chiếc xe số cũ này thường chỉ mất giá vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng so với tiền mua, miễn là bạn mua khéo và bán không vội. Gộp lại, chi phí thật của việc mua dùng ba tháng rồi bán thường rơi vào khoảng một triệu rưỡi đến hai triệu rưỡi, đã gồm cả khoản mất giá khi bán. Con số thuê ba tháng tương ứng là ba triệu sáu đến bốn triệu rưỡi, chưa kể tiền cọc bạn phải ứng trước. Bảng so sánh dưới đây gom lại cho dễ nhìn.
Bảng so sánh tổng chi theo từng khoảng thời gian
| Khoảng thời gian ở lại | Chi thuê xe phổ thông | Chi mua xe cũ rồi bán lại | Nhận xét nhanh |
|---|---|---|---|
| Khoảng một tuần | Khoảng bảy trăm nghìn đến một triệu | Vượt quá một triệu rưỡi chỉ tính thủ tục và công mua bán | Thuê thắng tuyệt đối, đừng bận tâm |
| Khoảng một tháng | Khoảng một triệu hai đến một triệu rưỡi | Khoảng một đến một triệu rưỡi, nhưng cần gộp vốn chục triệu và công bán | Ngang nhau về tiền, thuê nhàn hơn |
| Khoảng hai tháng | Khoảng hai triệu rưỡi đến ba triệu | Khoảng một rưỡi đến hai triệu | Mua bắt đầu nhỉnh rõ, nếu bán được giá |
| Ba tháng trở lên | Khoảng ba triệu sáu đến bốn triệu rưỡi | Khoảng một triệu rưỡi đến hai triệu rưỡi | Mua rẻ hơn gần một nửa, trừ khi bạn ngại thủ tục giấy tờ |
Bảng trên chỉ là khung tính, chưa tính xăng vì hai bên đi như nhau, và giả định bạn mua bán được với người chính chủ, giấy tờ một đời. Nếu mua xe không chính chủ, mua hớ, hoặc phải bán gấp, cột bên phải có thể xấu đi nhanh chóng. Đó là lý do hai mục dưới đây quan trọng hơn bản thân con số.
Những khoản ẩn khiến hai bên đắt hơn tính toán
Khoản ẩn của việc thuê
Nhìn đơn giá ngày thấp là chuyện một chiều. Người thuê lâu dài hay mất tiền ở bốn điểm sau. Thứ nhất, cách tính giờ: phần lớn tiệm tính một ngày là hai mươi bốn giờ kể từ lúc nhận xe, trả trễ vài tiếng có thể bị tính nốt một ngày. Thứ hai, trách nhiệm hư hỏng: hợp đồng thuê luôn ghi người thuê chịu trách nhiệm bồi thường hư hỏng trong thời gian giữ xe, từ một vết xước trên thân vỏ đến cấn nắp bình, và cách tiệm định mức thiệt hại thì mỗi nơi một kiểu. Thứ ba, giới hạn hành trình: không ít tiệm cấm hoặc phụ thu xe đi xa tỉnh, trong khi nhóm bạn có thể muốn tiện một chuyến Ninh Bình, Tràng An. Thứ tư, chất lượng xe: xe cho thuê thường đã cũ, đánh bóng tạm bợ, xe chết máy giữa đường là mất buổi đi chơi, còn sửa ngoài tự lo thì khó đòi lại.
Ngoài ra, thuê cần đặt cọc từ khoảng một đến ba triệu đồng hoặc để lại một giấy tờ tuỳ thân, tùy chính sách từng tiệm. Tiền cọc sẽ hoàn, nhưng với khách đi tỉnh đến thuê, việc giữ lại cọc do những vết trầy cố tình bị phóng đại là chuyện có thật, nên chụp hiện trạng xe thật kỹ lúc nhận và trả có mặt nhân viên tiệm.
Khoản ẩn của việc mua
Bên mua có ba khoản không hiện trên hóa đơn. Thứ nhất là công và thời gian: xem xe, làm thủ tục sang tên, rồi ba tháng sau lại lặp lại ngược toàn bộ quá trình để bán. Sang tên xong thì xe là của bạn, nhưng chính điều đó buộc bạn phải là người đứng ra bán lại, và người mua kế tiếp cũng sẽ muốn sang tên, thứ cần thời gian bạn có thể không có trước ngày bay. Thứ hai là rủi ro máy móc: mua phải xe gõ, puli rè, hoặc nhớt khô, ba tháng của bạn là ba tháng chi tiền sửa, con số tiết kiệm so với thuê có thể bay sạch. Thứ ba là thanh khoản: xe số phổ thông như Wave hay Sirius bán rất nhanh, nhưng một mẫu xe lạ, màu kén người, hoặc giấy tờ vòng vo có thể ép bạn bán rẻ để kịp việc.
Ai nên thuê, ai nên mua theo từng tình huống
Nên thuê khi ở dưới sáu tuần hoặc chưa ổn định
Nếu thời gian ở lại của bạn dưới khoảng sáu tuần, thuê gần như luôn là câu trả lời, vì chênh lệch tiền không đủ bù cho công mua bán và rủi ro. Thuê cũng hợp với người chưa chắc chỗ ở: còn đang trông chờ căn nhà, có thể chuyển khu vực ở bất kỳ lúc nào, thì việc không ràng buộc với một tài sản nhỏ cần chỗ để là một lợi thế thật. Nhóm không rành máy móc, hoặc đơn giản không muốn ôm mối lo sửa chữa giữa giai đoạn bận rộn, cũng nên thuê cho sạch việc. Với người nước ngoài, nếu bạn không có giấy phép lái xe Việt Nam hoặc loại giấy phép được chấp nhận, thì nhóm xe dưới năm mươi phân khối không cần giấy phép lái xe là lựa chọn hợp pháp duy nhất, và đó là dòng xe chỉ có ở các tiệm cho thuê.
Nên mua khi ở từ hai tháng trở lên và đi hằng ngày
Nhìn lại bảng ở trên, từ mốc hai tháng, mua đã nhỉnh hơn về tiền, và đến ba tháng thì cách biệt đủ lớn để đáng phí công. Điều kiện để bài toán này chạy đúng là ba cái: quãng đi hằng ngày đủ nhiều để bạn cảm nhận việc sở hữu, có chỗ để xe an toàn qua đêm, và bạn ở đủ lâu để làm thủ tục sang tên mà không vội. Ai đi lại mỗi ngày hai chục cây số, sáng ra xe đã sẵn sàng, chiều tối không phải lo giờ trả xe của tiệm, thì cảm giác này đã đáng phần chênh tiền. Một điều nữa: xe của mình thì bạn muốn thế nào cũng được, thay nhớt đúng hẹn, chỉnh gương, nâng yên, không ai phàn nàn.
Trường hợp lưng lửng một đến hai tháng thì tính theo điểm gãy
Nếu bạn ở đúng khoảng một tháng rưỡi đến hai tháng, quyết định phụ thuộc hai yếu tố phụ. Yếu tố thứ nhất là lịch trình có chắc không: nếu còn năm mươi phần trăm khả năng gia hạn hoặc rời sớm, thuê linh hoạt hơn hẳn. Yếu tố thứ hai là người hỗ trợ: nếu bạn có người thân, bạn bè tại chỗ đứng ra bán lại giúp sau khi bạn đi, thì mua và bán kiểu gửi xe trở thành phương án rất gọn, còn nếu mọi thứ tự lo thì thuê tháng vẫn đáng cái giá nhàn tênh của nó.
Nếu quyết định mua: mua gì trong một đến ba tháng để lỗ ít nhất
Nguyên tắc số một khi mua xe dùng ngắn hạn: mua loại xe mà người khác cũng đang muốn mua. Wave Alpha, Sirius, Blade là nhóm nên ngắm trước, vì nhu cầu qua lại của chính nhóm này rất lớn, bạn mua nhanh thì ba tháng sau cũng bán nhanh. Xe ga như Vision vẫn bán được, nhưng ở tầm giá cũ, bạn gánh thêm rủi ro bộ puli và dây curoa của xe ga, những món khó nghe ra trong một buổi xem xe mà chi phí sửa lại không nhỏ. Với thời gian ngắn, ưu tiên chiếc xe đúng nghĩa phương tiện: giấy tờ một đời chính chủ, đề hai nát là nổ, phanh ăn, lốp còn dùng được, không cần đẹp.
Và một điểm hay bị bỏ qua: dù chỉ dùng ba tháng, hãy làm thủ tục sang tên cho bằng hết. Thứ nhất, đó là cách bạn chắc chắn xe không vướng nguồn gốc. Thứ hai, lúc bán lại, một chiếc xe đã sang tên thành tên bạn là xe chính chủ, người mua dễ tính, bạn bán được giá hơn chiếc xe trôi nổi chính chủ vài trăm nghìn. Tiền lệ phí bỏ ra chỉ khoảng một trăm nghìn lẻ, so với phần giá giữ được thì lời.
Nếu quyết định thuê: chốt hợp đồng sao cho không bị hớ
Thuê dài hạn nên chọn tiệm kỹ hơn thuê vài ngày, vì ba tháng là ba tháng ràng buộc. Trước khi ký, bạn nên làm sạch sẽ năm việc dưới đây, mất nửa giờ nhưng là ba tháng nhẹ nhàng.
- Hỏi giá theo tháng: hỏi thẳng gói tháng thay vì lấy giá ngày nhân ba mươi, vì giá tháng thường giảm còn một phần ba giá ngày.
- Chụp hiện trạng xe trước khi nhận: chụp cả bốn phía, mặt dưới, các vết xước sẵn có, kèm đồng hồ công-tơ-mét, gửi cho tiệm qua tin nhắn để có bằng chứng.
- Ghi rõ trách nhiệm hư hỏng và mất xe: hư do ăn mòn tự nhiên thì tiệm sửa, hư do bạn thì bồi thường theo mức nào, mất xe thì đền theo giá nào, tất cả phải nằm trên hợp đồng chữ viết.
- Hỏi trước về hành trình: nếu có kế hoạch đi tỉnh, nói thẳng ngay từ đầu để nghe chính sách, thay vì âm thầm đi rồi hớ hênh nếu có sự cố.
- Kiểm tra xe trước khi nhận: đề nguội, thử phanh, đèn, còi; xe thuê cũng phải an toàn như xe nhà, đừng lấy chiếc đầu tiên tiệm đẩy ra chỉ vì giá rẻ.
Các câu hỏi thường gặp
Thuê xe máy theo tháng ở Hà Nội hiện giá khoảng bao nhiêu?
Phổ biến là từ bốn mươi đến năm mươi nghìn một ngày khi gói theo tháng, tức khoảng một triệu hai đến một triệu rưỡi mỗi tháng cho xe số hoặc xe ga nhỏ như Vision. Nếu thuê lẻ từng ngày, giá thường một trăm đến hai trăm nghìn một ngày, vì vậy chỉ cần chắc chắn ở lại hơn một tuần là nên chốt gói tuần hoặc tháng ngay từ đầu.
Mua xe cũ dùng ba tháng rồi bán lại thường lỗ bao nhiêu?
Trường hợp thuận lợi, tổng lỗ gồm ba phần: khoản thủ tục khi mua vào khoảng vài trăm nghìn, bảo hiểm và bảo dưỡng vặt vài trăm nghìn, và chênh lệch giá bán lại vài trăm nghìn đến hơn một triệu. Gộp lại khoảng một triệu rưỡi đến hai triệu rưỡi, rẻ hơn thuê ba tháng. Nhưng nếu mua hớ hoặc bán gấp trước ngày bay, con số này có thể gấp đôi.
Thuê xe máy có cần bằng lái không?
Có, nếu xe từ năm mươi phân khối trở lên thì người lái cần giấy phép lái xe phù hợp với dung tích của xe, với phần lớn xe phổ thông hiện dùng là hạng A1. Riêng nhóm xe dưới năm mươi phân khối, kể cả xe xăng và xe điện, người từ đủ mười sáu tuổi được lái mà không cần giấy phép lái xe, đây chính là lý do xe điện nhỏ được ưa chuộng cho khách du lịch nước ngoài.
Người nước ngoài muốn thuê xe máy cần chuẩn bị gì?
Hộ chiếu còn hiệu lực, tiền cọc theo quy định từng tiệm, và để lái hợp pháp, bạn cần giấy phép lái xe Việt Nam hoặc loại giấy phép lái quốc tế được phía Việt Nam chấp nhận, tùy từng diện cư trú. Nhiều tiệm chỉ giữ bản sao giấy tờ kèm cọc, nhưng phần giấy phép lái thì không tiệm nào thương lượng được, vì đây là quy định của pháp luật chứ không phải nội quy của tiệm.
Đang thuê mà xe hỏng giữa đường thì ai chịu?
Phân định bằng lời trong hợp đồng, nên đọc kỹ trước khi ký. Nguyên tắc thường gặp: hỏng do xe cũ, ăn mòn tự nhiên thì tiệm lo sửa hoặc đổi xe; hỏng do va chạm, ngã xe, hoặc do lỗi vận hành của người lái thì người thuê bồi thường. Để tránh tranh cãi, chụp ảnh hiện trường và báo tiệm ngay khi có sự cố, đừng tự kéo về tiệm khác sửa rồi đòi trừ vào tiền thuê.
Mua xe chỉ dùng ba tháng, không làm sang tên có được không?
Được về mặt đi lại hàng ngày, nhưng rủi ro nằm ở đầu ra chứ không phải đầu vào. Xe không sang tên nghĩa là đăng ký vẫn đứng tên người khác, lúc bạn bán lại thì xe thành xe không chính chủ, mất giá vài trăm nghìn đến cả triệu và người mua khó tính sẽ bỏ đi. Ba tháng cũng đủ dài cho đủ loại chuyện, nên vài trăm nghìn phí sang tên là món nên chi trong mọi tình huống.
Mua xe cũ ở đâu để sau này dễ bán lại?
Không phải mua ở đâu, mà là mua kiểu gì. Mua xe chính chủ có căn cước khớp đăng ký, đời xe phổ biến như Wave hay Sirius, màu dễ bán, giấy tờ một đời, đề tốt phanh ăn. Mua đúng kiểu đó thì nơi bạn bán lại không quan trọng, người mua sẽ tìm đến bạn. Ngược lại, xe kén người thì bán kiểu gì cũng mất giá.
Mỗi ngày đi hai mươi ba mươi cây số thì nên chọn bên nào?
Quãng đi nhiều thì điểm gãy nghiêng về mua sớm hơn, thường từ giữa tháng thứ hai. Với tần suất này, ba tháng thuê tốn khoảng bốn triệu trong khi mua rồi bán lại chỉ rơi vào khoảng hai triệu, chưa kể xe của mình không bị gò giờ trả và được bảo dưỡng theo ý mình. Nếu bạn ở dưới sáu tuần thì kết luận đảo ngược, hãy thuê cho gọn việc. Để cân đối loại xe và chi phí theo lịch trình, bạn nên đối chiếu thêm Xe nào phù hợp đi phố Hà Nội? Chọn theo nhu cầu, Kiểm tra xe máy cũ trước khi nhận: Giấy tờ và xe và Đi ngoại thành nên chọn xe ga hay xe côn tay?. Chọn hướng dẫn đúng trường hợp của bạn trước khi quyết định.
