Con đường gốm sứ Hà Nội là bức tranh ghép từ các mảnh gốm trên tường ven đê sông Hồng, dài gần 4.000 m, gồm 21 trường đoạn, khởi công năm 2008 và hoàn thiện tháng 10/2010. Năm 2020 hơn 600 m bị phá dỡ để mở rộng đường đến cầu Nhật Tân, và Thanh Niên 31/5/2023 ghi nhận nhiều vị trí bong tróc lớp gốm. Bài này tổng hợp hai bài báo đã đọc ngày 19/10/2026: VnExpress đăng ngày 8/6/2020 về đoạn bị phá dỡ và Thanh Niên đăng ngày 31/5/2023 về hiện trạng. Khi hai báo ghi khác nhau, bài nêu cả hai kèm tên báo; mọi nhận xét về tình trạng công trình đều gắn mốc ngày và không phải tình trạng hôm nay. Bài cũng không nêu giờ mở cửa hay giá vé vì hai nguồn không nói đến, không bàn việc phá dỡ đúng hay sai, và tách phần nhận định riêng thành “gợi ý của bài viết”. Trước khi đi, hãy kiểm tra lại thông báo chính thức và tin mới nhất.
Con đường gốm sứ Hà Nội là gì và ra đời dịp nào
Mục lục bài viết
- Con đường gốm sứ Hà Nội là gì và ra đời dịp nào
- Quy mô và kỷ lục bức tranh gốm dài nhất thế giới
- Nội dung 21 trường đoạn: lịch sử, danh thắng và làng gốm
- Năm 2020: con đường gốm sứ bị phá dỡ hơn 600 m
- Hiện trạng theo Thanh Niên 31/5/2023: con đường gốm sứ xuống cấp
- Cách ghé quanh khu Nghi Tàm, Yên Phụ và Hồ Tây
- Tóm tắt nhanh những điều cần nhớ
- Nguồn tham khảo
Theo Thanh Niên, con đường gốm sứ là một công trình nghệ thuật thuộc chương trình chào đón đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Cả hai báo mô tả đây là một bức tranh ghép gốm: các mảnh gốm được gắn lên bức tường ven đê sông Hồng và chia thành 21 trường đoạn. Từ “trường đoạn” chỉ từng phần của bức tranh, và các phần này có nhiều chủ đề khác nhau.
Cái tên dễ gây hiểu nhầm. Chữ “con đường” ở đây không có nghĩa là mặt đường lát gốm; bài viết hiểu đó là cách gọi một dải tranh chạy dài theo tuyến đê, còn hai bài báo không giải thích nguồn gốc cái tên. Trang VnExpress đã đọc có liệt kê một bài liên quan với tiêu đề dùng cách gọi “con đường gốm sứ ven sông Hồng”, nhưng nội dung và ngày đăng của bài đó không nằm trong các trang đã đọc, nên bài này không dùng.
Về mốc thời gian, VnExpress cho biết công trình bắt đầu thực hiện năm 2008, đến năm 2010 thì hoàn thiện và gắn biển kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Thanh Niên ghi chi tiết hơn: khởi công từ năm 2008, hoàn thiện vào tháng 10/2010. VnExpress còn nêu họa sĩ Nguyễn Thu Thủy, giám đốc công ty Nghệ thuật Tân Hà Nội, là tác giả của công trình; tên bà xuất hiện lại ở phần nói về đoạn bị phá dỡ năm 2020.
Các mốc có trong hai nguồn, xếp theo thời gian:
- 2008: công trình bắt đầu thực hiện (VnExpress) hay khởi công (Thanh Niên).
- Tháng 10/2010: công trình hoàn thiện; Thanh Niên ghi Guinness công nhận cũng trong tháng này.
- Cuối tháng 12/2019: khởi công giai đoạn hai của dự án cầu vượt nút giao An Dương – đường Thanh Niên (VnExpress).
- Tháng 6 năm 2020: dựng rào, phá dỡ đoạn ngã ba Nghi Tàm – Xuân Diệu; VnExpress đăng tin ngày 8/6/2020.
- 31/5/2023: Thanh Niên ghi nhận nhiều vị trí xuống cấp và việc Sở VH-TT Hà Nội kiểm tra, đánh giá.
Quy mô và kỷ lục bức tranh gốm dài nhất thế giới
Về quy mô, con đường gốm sứ Hà Nội được hai báo mô tả giống nhau ở ba điểm: chiều dài gần 4.000 m, 21 trường đoạn và việc Tổ chức Guinness công nhận đây là “bức tranh gốm dài nhất thế giới”. Cả hai đều dùng chữ “gần” trước số 4.000, nên bài viết hiểu đó là con số làm tròn chứ không phải số đo chính xác, và giữ nguyên chữ “gần” mỗi khi nhắc chiều dài. VnExpress nêu việc công nhận trong câu nói về năm 2010, còn Thanh Niên ghi rõ tháng 10/2010. Cách gọi “dài nhất” có trong phần thân của cả hai bài; riêng câu mở đầu của Thanh Niên dùng chữ “lớn nhất”. Bài viết chọn “dài nhất” vì cách nói này đi cùng con số chiều dài mà hai báo cùng nêu.
Bảng dưới đây đặt hai báo cạnh nhau. Đây là lời của từng báo; bài viết không tự đo hay kiểm lại số liệu.
| Nội dung | VnExpress, 8/6/2020 | Thanh Niên, 31/5/2023 |
|---|---|---|
| Chiều dài | Gần 4.000 m | Gần 4.000 m |
| Số trường đoạn | 21 | 21 |
| Diện tích | 7.000 m² | 6.950 m² |
| Điểm đầu và cuối | Từ đường Nghi Tàm đến cửa khẩu Vạn Kiếp | Từ cửa khẩu Vạn Kiếp đến cửa khẩu An Dương |
| Mốc thời gian | Bắt đầu 2008, hoàn thiện 2010 | Khởi công 2008, hoàn thiện tháng 10/2010 |
| Cách nêu kỷ lục | “Bức tranh gốm dài nhất thế giới” | Cùng cách nói ở thân bài; câu mở đầu dùng “lớn nhất” |
Hai báo khác nhau ở hai chỗ. Chỗ thứ nhất là diện tích: 7.000 m² theo VnExpress và 6.950 m² theo Thanh Niên. Chênh lệch này nhỏ, và không báo nào giải thích cách tính. Chỗ thứ hai là điểm đầu cuối: cả hai đặt một đầu ở cửa khẩu Vạn Kiếp, nhưng đầu còn lại được VnExpress ghi là đường Nghi Tàm, còn Thanh Niên ghi là cửa khẩu An Dương. Nội dung hai bài không đủ để quy hai cách ghi này về cùng một vị trí, nên bài viết nêu cả hai và không chọn một điểm đầu cuối duy nhất.
Gợi ý của bài viết: khi cần trích số liệu, hãy ghi kèm tên báo và ngày đăng, chẳng hạn “theo VnExpress 8/6/2020, diện tích 7.000 m²”, thay vì trộn số của hai báo trong cùng một câu như thể chúng là một nguồn.
Về kỷ lục, bài viết chỉ thuật lại lời hai báo và không tự tra hồ sơ của Guinness. Theo VnExpress, tác giả cho rằng việc phá dỡ ảnh hưởng đến chứng nhận kỷ lục Guinness của công trình. Các bài đã đọc không nói chứng nhận có thay đổi hay không, nên bài không khẳng định kỷ lục hiện nay ra sao.
Nội dung 21 trường đoạn: lịch sử, danh thắng và làng gốm
Thanh Niên tóm tắt nội dung các trường đoạn bằng ba nhóm: lịch sử Việt Nam, danh lam thắng cảnh và tinh hoa của các làng nghề gốm truyền thống. Báo nêu sáu tên gọi cụ thể là Bát Tràng, Phù Lãng, Chu Đậu, Bình Dương, Vĩnh Long và Bàu Trúc, rồi kết câu bằng dấu ba chấm, nên bài viết hiểu đây là danh sách chưa đầy đủ.
VnExpress không liệt kê toàn bộ chủ đề mà chỉ nêu ví dụ từ đoạn bị phá dỡ: “mùa xuân”, “phố cổ Bùi Xuân Phái” và “Hà Nội xưa và nay”, cũng kèm dấu ba chấm. Ba ví dụ này khác với nhóm làng gốm ở trên, cho thấy chủ đề của 21 trường đoạn khá đa dạng, đúng với cách VnExpress mô tả là “nhiều chủ đề”.
Có những điều hai bài báo không cho biết:
- thứ tự của 21 trường đoạn dọc tuyến đê;
- trường đoạn nào nằm ở vị trí nào;
- tên và người thực hiện từng trường đoạn.
Vì vậy bài viết không lập danh sách 21 trường đoạn và không chỉ đường đến từng đoạn. Nếu cần bản đồ hay mô tả chi tiết, hãy tìm tài liệu của đơn vị quản lý công trình hoặc những bài chuyên sâu hơn, và kiểm tra ngày đăng của chúng.
Năm 2020: con đường gốm sứ bị phá dỡ hơn 600 m
VnExpress đăng ngày 8/6/2020 bài “Hơn 600 m ‘con đường gốm sứ’ bị phá dỡ”. Theo bài báo, từ đầu tháng 6 hàng chục công nhân dựng rào tôn quanh khu vực ngã ba Nghi Tàm – Xuân Diệu. Máy xúc phá bức tường bê tông gắn tranh rồi đào sâu xuống 5 m để làm móng đường. Các trường đoạn có chủ đề “mùa xuân”, “phố cổ Bùi Xuân Phái” và “Hà Nội xưa và nay” bị đập bỏ toàn bộ, còn những mảng gốm màu nằm vương vãi ven đường. Cả VnExpress lẫn Thanh Niên đều nêu đoạn bị phá dài hơn 600 m, với mục đích là mở rộng đường đến cầu Nhật Tân; chữ “hơn” cho thấy đây cũng là số làm tròn.
Lý do được nêu là dự án cầu vượt nút giao An Dương – đường Thanh Niên. Theo VnExpress, giai đoạn một là cầu vượt tại nút giao này, đưa vào sử dụng từ tháng 10/2018. Giai đoạn hai khởi công cuối tháng 12/2019, ở đoạn từ khách sạn Thắng Lợi đến cầu Nhật Tân dài 3,7 km, gồm việc mở rộng mặt đê và thay một phần đê đất bằng tường chắn bê tông cốt thép. Đoạn tranh gốm ở ngã ba Nghi Tàm – Xuân Diệu nằm trong phạm vi thi công của giai đoạn hai này, theo lời phía dự án.
Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội, do ông Phạm Hoàng Tuấn làm giám đốc, cho biết việc phá dỡ là “bắt buộc”. Ông mô tả đây là dự án giao thông cấp bách, nhằm giảm ùn tắc và nối sân bay quốc tế Nội Bài với khu trung tâm chính trị Ba Đình. Theo ông, ban đã báo cáo thành phố và thông báo cho tác giả. Ông nói các bức tranh không thể tháo ra để dùng lại; khi dự án xong sẽ có tường chắn bê tông cốt thép cao hơn, rộng hơn, và nếu nghệ sĩ muốn tiếp tục trang trí thì ban sẽ hỗ trợ để làm đẹp cảnh quan đô thị.
Họa sĩ Nguyễn Thu Thủy, giám đốc công ty Nghệ thuật Tân Hà Nội và là tác giả công trình, có góc nhìn khác. Bà nói việc phá hơn 600 m tranh ảnh hưởng đến chứng nhận kỷ lục Guinness của công trình và một số đơn vị tài trợ. Bà gọi đó là điều “đáng tiếc” và cho biết khi thiết kế, bà không thể biết trước thành phố sẽ mở rộng đường. Theo bà, đoạn tranh là công sức của các nghệ sĩ và chứa đựng tình cảm mà nhiều tổ chức quốc tế, đơn vị tài trợ dành cho Hà Nội. Bà mong thành phố cấp kinh phí trở lại để dựng lại phần tranh đã mất, đồng thời tạo điều kiện cho các nghệ sĩ tiếp tục mở rộng thêm con đường.
Thanh Niên viết rằng sau khi đoạn hơn 600 m này bị phá dỡ, con đường gốm sứ Hà Nội chỉ còn dài hơn 3.300 m. Đó là con số do báo tính, và là số đo chiều dài mới nhất trong hai nguồn đã đọc. Bài viết hiểu rằng gần 4.000 m là chiều dài của cả công trình trước khi bị phá dỡ, còn hơn 3.300 m là phần còn lại theo Thanh Niên; hai con số này không nên dùng lẫn với nhau.
Bài viết không bàn việc phá dỡ này đúng hay sai; hai đoạn văn trên chỉ thuật lại lời của hai người nêu ý kiến khi VnExpress đăng bài ngày 8/6/2020. Các nguồn đã đọc cũng không nói đoạn đã mất sau đó được phục dựng hay chưa, nên bài không khẳng định điều này.
Hiện trạng theo Thanh Niên 31/5/2023: con đường gốm sứ xuống cấp
Nguồn về hiện trạng mà bài đã đọc ngày 19/10/2026 là bài “Con đường gốm sứ đạt kỷ lục Guinness tiếp tục nứt nẻ, xuống cấp” của tác giả Nguyễn Trường, mục Văn hóa của Thanh Niên, đăng ngày 31/5/2023. Mở đầu, báo nhận xét rằng sau 13 năm công trình đang tiếp tục xuống cấp. Theo báo, sau nhiều năm chịu nắng gió mà không được cơ quan chức năng trùng tu thường xuyên, nhiều trường đoạn xuống cấp nghiêm trọng; ở nhiều vị trí lớp gốm đã bong, chỉ còn trơ bề mặt gạch tường bên trong.
Báo ghi nhận trong buổi sáng 31/5/2023 một số cảnh cụ thể: các vết nứt chạy dài trên tường; lớp gốm bong từng mảng lớn để lộ bề mặt tường bên trong; chỗ xuống cấp ở đầu phố Cầu Đất; rác vứt đầy trên vỉa hè; và một mảng tường gốm bị khói bám đen kịt trước khu vực cổng chợ Long Biên. Bài viết hiểu đây là những điểm báo chọn để chụp ảnh, không phải bản khảo sát từng trường đoạn của hơn 3.300 m còn lại.
Theo Thanh Niên, nhiều người dân tiếc nuối vì công trình vừa đem lại diện mạo mới cho tuyến đường, vừa đánh dấu dịp Thăng Long – Hà Nội tròn 1.000 tuổi. Một người dân được báo trích lời cho biết thỉnh thoảng có công nhân đến đắp lại chỗ gốm rơi rụng, nhưng sau một thời gian các mảnh gốm lại bong tróc.
Thanh Niên cũng cho biết Sở VH-TT Hà Nội cùng các cơ quan liên quan đang kiểm tra và đánh giá tình trạng công trình để tìm hướng trùng tu. Bài báo không nêu kết quả đánh giá, thời hạn hay kinh phí trùng tu, và các nguồn đã đọc không cho biết việc trùng tu đã diễn ra hay chưa.
Vì sao bài không khẳng định tình trạng hôm nay? Nguồn mới nhất về hiện trạng là bài Thanh Niên ngày 31/5/2023, cách ngày đọc nguồn 19/10/2026 hơn ba năm. Trong khoảng đó, các trang đã đọc không cho biết kết quả kiểm tra của Sở VH-TT Hà Nội, có trùng tu hay không, hay bức tường thay đổi thế nào. Bài viết nhận định rằng một bức tường ngoài trời có thể xuống cấp thêm hoặc được sửa chữa theo thời gian. Vì thế, theo nguồn đã đọc, mô tả của Thanh Niên nên được xem như một bức ảnh chụp tại một thời điểm, không phải tình trạng của con đường gốm sứ Hà Nội hôm nay. Trước chuyến đi, hãy đối chiếu với thông báo chính thức của cơ quan quản lý và các tin mới.
| Điều nguồn nêu | Mốc ngày | Cách bài viết dùng |
|---|---|---|
| Nhiều vị trí bong tróc lớp gốm, có vết nứt chạy dài | Thanh Niên, 31/5/2023 | Nêu như ghi nhận có ngày, không coi là tình trạng hôm nay |
| Sở VH-TT Hà Nội đang kiểm tra, đánh giá để tìm hướng trùng tu | Thanh Niên, 31/5/2023 | Không suy ra kết quả hay tiến độ vì nguồn không nói |
| Hơn 600 m bị phá dỡ, còn hơn 3.300 m | VnExpress, 8/6/2020; Thanh Niên, 31/5/2023 | Nêu số liệu của báo, không nói đoạn đã mất được phục dựng hay chưa |
| Lời ban quản lý dự án và tác giả về việc phá dỡ | VnExpress, 8/6/2020 | Thuật lại, không đánh giá đúng sai |
Một trong những điểm Thanh Niên chụp là mảng tường trước cổng chợ Long Biên. Nếu lộ trình của bạn có đi qua khu vực cầu Long Biên, hãy đọc cách chọn đường và theo dõi thông báo mở lại cầu Long Biên, vì tình trạng đi lại có thể thay đổi theo thông báo chính thức.
Cách ghé quanh khu Nghi Tàm, Yên Phụ và Hồ Tây
Các gợi ý dưới đây là của bài viết, không phải nội dung của hai bài báo; bài lấy khu vực quanh Nghi Tàm, Yên Phụ và Hồ Tây làm điểm xuất phát. Hai báo chỉ mô tả một bức tường tranh ven đê, không nói đến giờ mở cửa, vé vào hay cách vào xem, nên bài viết không đưa thông tin nào về những điều đó. Cách thực tế nhất là coi tường tranh như một điểm dừng ngắn trong lộ trình đã có, thay vì một chuyến đi riêng chỉ để xem. Với ai muốn ghé xem con đường gốm sứ Hà Nội, năm việc sau đáng làm theo thứ tự:
- Xem tin mới trước khi đi. Nguồn đã đọc dừng ở mốc 31/5/2023, còn năm 2020 từng có đoạn bị quây rào để thi công. Hãy tìm thông báo mới của cơ quan quản lý và tin gần đây của các báo về việc trùng tu hay thi công quanh tuyến đê.
- Dừng xe an toàn rồi mới ngắm tranh. Tường tranh nằm ven tuyến đường có xe cộ qua lại, nên đừng vừa chạy xe vừa nhìn tranh. Hãy chọn chỗ đỗ không cản lối đi và đứng ngoài làn xe khi chụp ảnh.
- Làm quen xe trước nếu là xe thuê hoặc xe mượn. Nếu chiếc xe còn lạ tay, hãy chạy thử vài phút ở chỗ ít xe để làm quen phanh và tay ga trước khi vào tuyến đông, rồi mới tính chuyện dừng ngắm tranh.
- Nối với một buổi đi quanh hồ. Nếu muốn ghép tường tranh với một buổi đi chơi quanh Hồ Tây, hãy xem bài tổng hợp địa điểm đẹp và nơi ngắm hoàng hôn ở Hồ Tây để chọn điểm dừng phù hợp.
- Nối sang khu trung tâm vào cuối tuần. Nếu lịch trình kéo sang cuối tuần ở khu Hồ Gươm, bài về phố đi bộ Hồ Gươm cuối tuần giúp bạn nắm thông tin dành cho người đi xe máy trước khi vào khu vực này.
Tóm tắt nhanh những điều cần nhớ
- Con đường gốm sứ Hà Nội là bức tranh gốm gắn trên tường ven đê sông Hồng: khởi công 2008, hoàn thiện tháng 10/2010, gần 4.000 m, 21 trường đoạn, được hai báo nhắc là bức tranh gốm dài nhất thế giới theo Guinness.
- Hai báo ghi khác nhau về diện tích (7.000 m² theo VnExpress, 6.950 m² theo Thanh Niên) và điểm đầu cuối (đường Nghi Tàm hoặc cửa khẩu An Dương), nên bài nêu cả hai.
- Năm 2020, đoạn tranh hơn 600 m tại ngã ba Nghi Tàm – Xuân Diệu bị phá để nhường chỗ cho việc mở rộng tuyến đường dẫn đến cầu Nhật Tân; Thanh Niên tính phần còn lại là hơn 3.300 m.
- Ban quản lý dự án gọi việc phá dỡ là bắt buộc, còn tác giả mong được phục dựng; bài không đánh giá đúng sai và không nói đoạn đã mất có được dựng lại hay chưa.
- Thanh Niên 31/5/2023 ghi nhận nhiều vị trí bong tróc và việc Sở VH-TT Hà Nội kiểm tra, đánh giá để trùng tu; bài không khẳng định tình trạng hôm nay.
- Khi đi, hãy xem tin mới, dừng xe an toàn rồi mới ngắm tranh, và đọc các bài đã đăng về Hồ Tây, phố đi bộ Hồ Gươm và cầu Long Biên nếu lộ trình có đi qua.
Nguồn tham khảo
- Hơn 600 m ‘con đường gốm sứ’ bị phá dỡ – Báo VnExpress, đọc ngày 19/10/2026
- Con đường gốm sứ đạt kỷ lục Guinness tiếp tục nứt nẻ, xuống cấp, đọc ngày 19/10/2026